سیستم هدایتی قلب
سیستم هدایتی قلب
conduction system of heart
1.گره سینوسی دهلیزی sino-atrial node
این گره در جدار قدامی فوقانی دهلیز، در محل اتصال ورید اجوف فوقانی قرار دارد.پیشاهنگ یا ضربان ساز pace maker)) اصلی قلب است .ودارای سلولهای تخصص عمل یافته ای است که خاصیت ایجاد ضربان از طریق ایجادimpulse یا تحریک الکتریکی را دارد.100-60 ضربه در دقیقه تولید میکنند .و این تحریکات به سمت پایین هدایت می شوند .
2.راههای درون دهلیزی intra atrial pathway
ضربان از طریق دسته باخمن (Bachmann"s bundle ) به دهلیز چپ گسترش می یابد.واز طریق راههای قدامی و میانی وخلفی به سراسر دهلیز راست انتشار می یابد .این راهها از نظر آناتومی وجود ندارند.ودر نهایت به گره دهلیزی بطنی ختم می شوند.
3. گره دهلیزی بطنی atrio-ventricular node
در دهلیز راست نزدیک منفذ سینوس کرونری قرار دارد.سرعت هدایت در گره کاهش می یابد.اگر چه بافت گرهی خود فاقد سلولهای پیس میکر می با شد ولی بافتی که این گره را محصور کرده است موسوم به بافت اتصالی (junctional tissue ) محتوی سلولهای پیس میکر می با شد وقادر است 40 تا 60 ضربان ایجاد نماید.
عمل اصلی این گره ایجاد تاخیر در ارسال ضربان تا 04/0 ثانیه است طوری که بطنها را از انقباض زودرس باز می دارد .این تاخیربه بطنها اجازه می دهد که در هنگام انقباض دهلیزی کاملا از خون پر شوند و فرصت مناسبی برای عضلات قلب می باشد تا با حدکثر کشش برون ده قلبی موثری را ایجاد نمایند.
4.دسته هیس (bundle of his )
یک مسیربافتی گسترش یافته به داخل بطنها وسپس داخل دیواره بین دو بطن است که یک مسیر هدایتی سریع رابرای عبورضربان به داخل بطنها فراهم میسازد. و به دو شاخه راست وچپ تقسیم می شود.
- شاخه راست (righ bundle branch)به طرف سپتوم بین بطنی وبطن راست کشیده می شود.
- شاخه چپleft bundle branch)) به دو دسته یا فاسیکل (fascicle)تقسیم می شود .دسته قدامی چپ به بطن چپ ودسته خلفی به قسمت جانبی و خلفی چپ می رود.
5.سیستم پورکنژ(purkinge system )
شبکه کامل و تخصص یافته ای از بافت عصبی است که به داخل بطنها سیر می کند .فیبرهای پورکنژاز شاخه های راست وچپ منشعب شده و به داخل آندوکارد نفوذ کرده واز آنجا به عمق میوکارد امتداد می یابند وضربان را به سرعت به داخل عضلات قلبی هدایت کرده وبه دپلاریزاسیون و نهایتا انقباض آنها کمک می کنند .
فیبرهای پورکنژ می توانند به عنوان یک پیس میکر عمل کنند و قادر به تخلیه ایمپا لس با سرعت 20تا 40 ضربان در دقیقه می باشند.
ادامه دارد.
منبع :لیندا پورترفیلد ،محمودی- شهریار ،تفسیرECG به زبان ساده ،گلبان ،چاپ اول ،1379
